ตำบลนาท่ามใต้ อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง มีจุดเริ่มต้นจากชุมชนโบราณริมฝั่งแม่น้ำตรัง โดยชื่อเดิมเรียกว่า "บ้านนางข้าม" ตามตำนานท้องถิ่นที่เล่าขานกันมา ปัจจุบันพื้นที่ได้รับการดูแลบริหารจัดการโดย องค์การบริหารส่วนตำบลนาท่ามใต้ [1, 2]

ที่มาของชื่อตำบล

• ชื่อเดิม บ้านนางข้าม: มีตำนานเล่าว่าเคยมีพระนางองค์หนึ่งพร้อมด้วยข้าทาสบริวารจำนวนมากเดินทางผ่านมายังพื้นที่บริเวณนี้ ชาวบ้านจึงเรียกชื่อตามเหตุการณ์นั้นว่า "บ้านนางข้าม"

• เพี้ยนเป็นนาท่าม: ต่อมากาลเวลาผ่านไป เสียงเรียกได้เพี้ยนกลายมาเป็น "บ้านนาท่าม" ซึ่งเดิมมีอาณาเขตพื้นที่กว้างขวางมาก

• การแบ่งเขต: ภายหลังได้มีการแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 2 ตำบล คือ ตำบลนาท่ามเหนือ และ ตำบลนาท่ามใต้ ในปัจจุบัน [1, 2]

สภาพพื้นที่และประวัติศาสตร์ชุมชน

• ชุมชนลุ่มน้ำ: พื้นตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำตรัง มีหลักฐานทางโบราณคดีสมัยโบราณ เช่น ซากเรือขุดโบราณที่พบในเขตพื้นที่ ซึ่งเก็บรักษาไว้ที่วัดในท้องถิ่น (เช่น วัดนาท่าม / วัดสุวรรณาราม)

• วิถีชีวิต: ประชาชนในพื้นที่ดั้งเดิมประกอบอาชีพเกษตรกรรมทำนาและหาปลาในลำน้ำ เนื่องจากเป็นจุดบรรจบและพื้นที่ราบลุ่มน้ำท่วมถึงตามฤดูกาล